معلوم شده است سابقا از معدن آهن آنجا خيلى آهن به عمل مىآورده‌اند و اكنون سالهاى دراز است آنجا باير و مطموس است . در درّهء آن كوه پس از آن‌كه باران تند زيادى ببارد مس بسيارى به دست مىآورند و بقدرى اين مس نرم و خوش‌رنگ است كه زرگرها آن را خريده داخل عيار طلا مىسازند . ليكن به كلى معدن مس آنجا مطموس است كه آثارى از آنجا معلوم نمىشود . اما آثار معدن آهن آنجا معلوم و مشهود است . افادات مؤلّف جاى حيرت و اسف است كه از چهار هزار سال قبل ملّت . . . « 1 » ايران مثل مردم « باربار » « 2 » بلوچستان مىتوانسته‌اند آهن را از معدن استخراج كنند و اكنون با اين كه خود را متمدن و قابل و عالم مىدانند در استخراج سرب كه اسهل مذابّ معادن است عاجزند و سرّ اين ترقّى معكوس همان ذلّت ، جهالت و تنبلى است كه بر هر بىشرافتى تن درداده و به هر رذالت متحمّل‌اند . نه‌تنها تمام معادن ايران باير است ، بلكه همهء دواير زندگانى ايشان هرج و مرج و بىاثر و ثمر است و جز ادّعاى بىجا چيزى در مملكت ما داير نيست . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ . افضل . [ 15 الف ] ناحيهء يازدهم دشت ناحيهء كوچكى است و در سمت جنوب قصرقند بر ساحل درياى خليج فارس واقع شده . قنات و رودخانهء دائمى در اين ناحيه نيست و به اين واسطه زراعت در آنجا نمىشود و آب مشروب و مستعمل آنها از بركه‌هاست كه از آب باران پر مىشود . ميرزا مهدى خان سرهنگ مهندس در حكومت مرتضى قلى خان وكيل الملك ثانى طاب ثراه آنجا قلعهء كوچكى ساخته است . در سالهاى ترسال كه باران زياد

--> ( 1 ) . حذف يك كلمه ( افشار ) ( 2 ) . - بربر